Akademija – Historija Islama 1

Nije prošlo mnogo od dolaska Zadnje Objave, a Rimsko carstvo se suočilo sa jednim novim, energičnim izazivačem – hilafetom emevija. Emevije su imale dva ozbiljna pokušaja osvajanja Carstva, kroz opsadu Konstantinopolja, (674.-678. i ponovo 717.). No, svom srećom za Rimsko carstvo, emevije su zbačene 750. godine od strane abbasija, koji su odustali od tako ambicioznih planova, te su poduzimali regularne vojne kampanje, koje su nekad dosezale i do srca vizantijske Anadolije. Ovi pohodi su za vrijeme halife Mutesima (833.-842.) rezultirali uništenjem Amurije, u centralnom dijelu zapadne Anadolije, 838. godine.[2]

No, krajem VIII vijeka, Vizantija je krenula putem uspona, dok je abbasijska ekonomija bila u padu a vlada je bila paralizirana vjerskim i političkim frakcijama – u ovom periodu se mogao vidjeti vrhunac prisustva hereze filozofa, mu’tezila i batinija. Vizantinci su iskoristili neslogu unutar abbasijskog hilafeta za ofanzivu i kroz sljedeća dva vijeka oni su povratili izgubljene provincije: Iliriju, Grčku, Bugarsku, Sjevernu Sriju, Kilikiju i Armeniju. Dok je Vizantila slavila svoj preporod, novi igrač na međunarodnoj sceni se pojavio – Turci Seldžuci, koji su bili familija nomadskih Turaka Oguza, a koji su primili islam krajem X vijeka.

Turci Seldžuci

Abbasijski hilafet je bio u zbrci i nije postojala efektivna sila koja bi zaustavila migraciju centralno-azijskih nomada. 1040. godine su prvi seldžučki konjanici, predvođeni Tugrul Begom, prešli istočne granice Hilafeta, te su, nemajući efektivnog otpora od strane abbasija, krenuli harati Iranom i Irakom. Uskoro su došli u Armeniju, te prodrli duboko u Anadoliju, te došli do vizantijske luke Trabzon na obali Crnog mora, 1054. godine. Slijedeće godine su se abbasije predale neizbježnom ishodu i priznale politički i vojni autoritet Tugrul Bega od Seldžuka. Tugrul Beg (1056.-1067.) je dobio titulu sultana a onda je proglasio Bagdad svojom prijestonicom. Najednom, Seldžuci su postali bivši nomadski pljačkaši, a sadašnji vladaoci jednog ogromnom i sofisticiranog carstva.

Uspon Seldžuka je doveo do razdvajanja unutar Vizantije. 1064. godine su Seldžuci osvojili i opustošili utvrđeni grad Ani, koji je bio od ključne važnosti za vizantijsku strategije odbrane svojih istočnih granica.

Konstantin X je umro 1067. ostavivši na taj način administraciju u ruke svoje žene Eudokije, koja se udala za Romana. Roman je time postao car vizantijskog Rima…

(Tekst preuzet sa: minber.ba)